Ứng dụng CNTT nâng cao hiệu quả quyết toán thuế thu nhập cá nhân

Ứng dụng CNTT đã nâng cao hiệu quả kê khai quyết toán thuế năm 2009.

(eFinance Online) - Năm 2009 là năm đầu tiên áp dụng luật thuế thu nhập cá nhân (TNCN) vào thực tiễn và cũng lần đầu tiên thực hiện quyết toán thuế TNCN theo luật mới, do đó đã phát sinh nhiều khó khăn và thách thức cho cơ quan thuế (CQT), cơ quan chi trả (CQCT) và các cá nhân nộp thuế.

Để giải quyết những khó khăn trong quá trình thực hiện quyết toán thuế TNCN, các cán bộ Dự án Quản lý thuế TNCN của Cục Ứng dụng CNTT, Tổng cục Thuế, đã tích cực triển khai xây dựng quy trình thực hiện quyết toán và các công cụ hỗ trợ để hỗ trợ tối đa người nộp thuế (NNT), cơ quan chi trả (CQCT) và cơ quan thuế (CQT) trong việc thực hiện quyết toán thuế năm 2009; đẩy mạnh ứng dụng CNTT giúp công tác kê khai, thu nộp, hoàn, quyết toán thuế được triển khai đúng tiến độ.

Những khó khăn đã được cơ quan thuế “điểm mặt” và tìm giải pháp khắc phục.

Đối với CQCT có 3 khó khăn: Một là phải nhập liệu bảng kê thu nhập của từng người lao động; Hai là gặp khó khăn trong quá trình hỗ trợ cung cấp thông tin chi tiết thu nhập của cá nhân làm công ăn lương cho mỗi cá nhân để phục vụ quyết toán thuế; Ba là tình trạng ách tắc khi quá đông đối tượng nộp hồ sơ quyết toán cùng thời điểm. Các CQCT sử dụng phần mềm quản lý nhân sự cũng gặp khó khăn trong việc tích hợp phần mềm quản lý nhân sự, lương để kết xuất dữ liệu theo mẫu quyết toán thuế mà không phải nhập liệu thủ công.

Hiểu rõ những vướng mắc này, Tổng cục Thuế đã "chung tay" giải quyết khó khăn cho CQCT thông qua các công cụ hỗ trợ nhập liệu, hỗ trợ kiểm tra và in dữ liệu bảng kê thu nhập của NNT. Bên cạnh đó, Tổng cục Thuế đã xây dựng và ban hành định dạng tệp dữ liệu Quyết toán thuế để các CQCT có thể kết xuất dữ liệu và in tờ khai/bảng kê từ những phần mềm đã có. Đồng thời, cũng xây dựng nhiều kênh tiếp nhận hồ sơ như qua mạng Internet, qua bưu điện, tiếp nhận trực tiếp, để tiết kiệm thời gian trong quá trình nộp hồ sơ cho CQCT.

Đối với các cá nhân nộp thuế, do Luật thuế TNCN mới triển khai nên NNT chưa nắm rõ thông tin và am hiểu về luật, dẫn đến việc kê khai quyết toán thuế có thể có nhiều sai sót. Cá nhân nộp thuế cũng có thể không có đủ thông tin chi tiết về thu nhập của bản thân để kê khai quyết toán thuế đầy đủ và đúng thời hạn, việc nộp hồ sơ cũng gặp nhiều khó khăn và phải chờ đợi lâu.

Để hạn chế khó khăn, tiết kiệm thời gian cho NNT, Tổng cục Thuế đã khuyến khích NNT gửi hồ sơ giấy qua bưu điện và gửi dữ liệu điện tử cho cơ quan thuế ở bất cứ nơi nào có kết nối mạng Internet.

Và đối với các CQT, khó khăn được nhận diện là khối lượng lớn công việc rất lớn, phải xử lý kịp thời dữ liệu thuế TNCN cho xấp xỉ 5 triệu tờ khai và các bảng kê thu nhập của 6 triệu người lao động. Bên cạnh đó, CQT cũng phải thu thập và xử lý dữ liệu tập trung của nhiều loại thuế khác nhau vào cuối tháng 3/2009.

Để hỗ trợ CQT giải quyết những vấn đề này, Tổng cục Thuế đã xây dựng công cụ hỗ trợ CQT nhận dữ liệu điện tử trực tiếp qua mạng Internet để tiết kiệm thời gian nhập liệu và dễ dàng kiểm tra thông tin.

Cho đến nay, có thể khẳng định chính nhờ Dự án Quản lý thuế TNCN đã lên phương án hỗ trợ tối đa CQT, NNT và CQCT trong quá trình quyết toán thuế nên đã hạn chế được tối đa những khó khăn có thể gặp phải trong giai đoạn đầu thực hiện quyết toán thuế TNCN, hỗ trợ đẩy nhanh tốc độ thực hiện quyết toán, vì thế, công việc đầu năm 2010 được coi là khá thuận lợi. Những kết quả đạt được từ Dự án này đã được Tổng Cục Thuế đánh giá cao.

** Đối tượng áp dụng quyết toán thuế TNCN 2009 Các đối tượng quyết toán thuế TNCN 2009 bao gồm 4 nhóm: (1) Tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập bao gồm CQCT thu nhập từ tiền công, tiền lương và chi trả hoa hồng đại lý xổ số, bảo hiểm, trúng thưởng; (2) Cá nhân có thu nhập từ kinh doanh nộp thuế theo kê khai; (3) Cá nhân có thu nhập từ tiền công, tiền lương có số thuế tạm khấu trừ, tạm nộp lớn hơn số thuế phải nộp, hoặc có yêu cầu hoàn thuế hoặc bù trừ thuế nộp thừa vào kỳ sau (4) Cá nhân vừa có thu nhập từ tiền lương, tiền công vừa có thu nhập từ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán có thu nhập bình quân tháng trên 4 triệu đồng hoặc có yêu cầu hoàn thuế hoặc bù trừ số thuế nộp thừa vào kỳ sau. Thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế chậm nhất là ngày 90 sau khi kết thúc năm dương lịch (tức 31/3/2010). ** Kê khai quyết toán thuế đối với CQCT CQCT không phải kê khai quyết toán đối với phần thu nhập thuộc diện được miễn thuế trong 6 tháng đầu năm 2009, chỉ phải kê khai quyết toán đối với thu nhập chịu thuế và số thuế phải khấu trừ phát sinh từ ngày 1/7/2009 đến ngày 31/12/2009. Đối với tiền lương, tiền công theo hợp đồng lao động, thoả ước lao động tập thể hoặc theo quyết định lương thì thu nhập được miễn thuế TNCN được xác định căn cứ vào Bảng thanh toán tiền lương, tiền công chi trả từ tháng 1 đến hết tháng 6/2009. Trường hợp đơn vị chi trả thu nhập theo kết quả công việc, hàng tháng tạm thanh toán tiền lương, cuối năm mới quyết toán thì thu nhập sẽ được xác định theo quyết toán. Riêng với các loại tiền thưởng, nếu tiền thưởng quý I, II năm 2009 chi trả sau ngày 31/12/2009 sẽ kê khai quyết toán và tính vào thu nhập người lao động năm 2010; người lao động làm việc đủ 12 tháng sẽ phải kê khai quyết toán thuế ½ số tiền thưởng năm; Đối với các khoản lợi ích khác (bằng tiền hoặc không bằng tiền), nếu chi trả trong 6 tháng đầu năm 2009 thì không phải kê khai quyết toán, nếu chi vào 6 tháng cuối năm 2009 thì phải kê khai quyết toán thuế năm 2009... Đối với thu nhập từ đầu tư vốn, chuyển nhượng vốn, tiền bản quyền, nhượng quyền thương mại của năm 2009 thì đơn vị chi trả không phải kê khai quyết toán thuế. Đối với thu nhập từ trúng thưởng: đơn vị chi trả các khoản tiền thưởng phải khấu trừ thuế và kê khai quyết toán theo quy định.

(Hải Đường - VH)