Tăng cường xuất khẩu chính là bảo hộ

(eFinance Online) - Nên bảo hộ thương mại bằng cách tăng cường xuất khẩu chứ không phải là lập thêm những hàng rào thương mại. Đó là khẳng định của ông Lê Quang Lân, Phó Vụ trưởng Vụ chính sách đa biên (Bộ Công Thương) tại Hội thảo Đánh giá tác động của khu vực mậu dịch thương mại tự do ASEAN – Trung Quốc đối với Việt Nam, vừa diễn ra hôm qua, 11/11/2009, tại Hà Nội.

Với mục đích hỗ trợ Chính phủ Việt Nam và cộng đồng doanh nghiệp (DN) tận dụng, khai thác và xây dựng các biện pháp để đối phó với các tác động tiêu cực từ quá trình tự do hóa thương mại khi thực hiện ACTFA (Khu vực mậu dịch tự do ASEAN – Trung Quốc), Hội thảo đã chỉ ra những ưu nhược điểm của các DN tham gia cạnh tranh xuất khẩu của Việt Nam và cùng tìm ra các giải pháp xúc tiến thương mại, xâm nhập thị trường và có thể cạnh tranh song phẳng với hàng hóa của đối phương.

Cầu đồng tồn dị?

Theo ông Lân, một đặc điểm dễ nhận thấy là hầu hết các mặt hàng Việt Nam, ASEAN có khả năng xuất khẩu đều là những mặt hàng Trung Quốc có thế mạnh. Từ nông sản, hàng tiêu dùng, hàng điện tử giá rẻ, linh phụ kiện, thiết bị máy móc, xe máy và tới đây là cả ô tô “giá rẻ”. Bởi Trung Quốc không chỉ là “công xưởng của thế giới”, mà bản thân Trung Quốc còn có quá nhiều tiềm năng về nông nghiệp (hàng nông sản), thiên đường du lịch và dịch vụ mới nổi.

Chính bởi những lợi thế cạnh tranh của các DN Việt Nam và ASEAN quá giống nhau và không “nổi trội” gì hơn so với Trung Quốc (từ giá nhân công, đầu vào nguyên liệu, giá cả hàng hóa…), trong khi thời hạn các hàng rào phi thuế quan và thuế quan được hạ thấp, dỡ bỏ, thế nên hàng hóa Trung Quốc càng dễ dàng thâm nhập thị trường Việt Nam. Có thể dẫn chứng, nếu năm 2001, Việt Nam mới chỉ nhập siêu của Trung Quốc chừng 200 triệu USD, thì đến năm 2009, con số này đã lên tới 11,5 tỷ USD (tăng gấp 55 lần). Chính vì vậy, các DN Việt Nam không nỗ lực thì khó có thể đứng vững trên sân nhà chứ chưa nói tới “đá” sân khách…

Cùng quan điểm với ông Lân, ông Daniel Linotte, chuyên gia dự án Mutrap (Dự án hỗ trợ thương mại đa biên EU - Việt Nam) cho rằng: Nếu các mối quan hệ cần “cầu đồng tồn dị” (tìm những điểm giống nhau, bảo lưu những điểm bất đồng) để cùng tồn tại, thì các DN xuất khẩu cần làm ngược lại, tức là phải tìm được sự khác biệt, lợi thế cạnh tranh mà đối thủ không thể bắt chước để giữ sân nhà trước khi tìm cơ hội “phản kích” giành lại thị phần xuất khẩu. Tức là tìm sự dị biệt, điểm mạnh mà đối thủ không có mà khai thác và giành thị trường…

Xuất khẩu chính là bảo hộ

Khó khăn của các DN xuất khẩu đều được các đại biểu thống nhất, đó là vì Trung Quốc quá mạnh trong xuất siêu và là “đối thủ” của cả thế giới chứ không chỉ riêng khu vực. Hàng hóa Trung Quốc giờ như vòi bạch tuộc vươn tới mọi ngóc ngách của thế giới vì ưu thế giá cả, mẫu mã, số lượng. Mỗi thị trường hàng Trung Quốc lại có những phân tầng và chất lượng khác nhau, do vậy mà “công xưởng thế giới” (cách gọi Trung Quốc – PV) vẫn không ngừng vươn "cỗ máy" của mình đi khắp nơi.

Theo ông Daniel, “biên giới quốc gia” giờ được ví là nơi hàng hóa nước đó có thể xâm nhập. Thị trường miền tây Trung Quốc tương đồng Việt Nam chính là khu vực mà Việt Nam có thể khai thác. Nếu thị trường Campuchia Việt Nam thành công bước đầu, thì thị trường miền tây Trung Quốc hiện vẫn chưa được các DN xuất khẩu của Việt Nam khai thác đúng mức so với tiềm năng. Nhìn vào cán cân xuất nhẩu của hai nước thì Việt Nam đang có nhiều bất lợi, phần lớn hàng Việt Nam xuất là nông sản, nguyên liệu thô và khoáng sản chưa chế biến; trong khi Việt Nam nhập về máy móc thiết bị, linh phụ kiện và hàng tiêu dùng. Để hạn chế tốc độ chênh lệch cán cân thương mại ngày càng gia tăng hiện nay, thay vì nghĩ ra các hạn ngạch, hàng rào thương mại, Việt Nam hãy tận dụng những lợi thế chất lượng hàng hóa những mặt hàng ưu thế (thủy sản, hàng may mặc, nông sản đã chế biến…) để xuất khẩu trở lại đối tác…

“Mở cửa thị trường để tận dụng vốn, khoa học kỹ thuật, công nghệ, du lịch, hợp tác đầu tư…và đẩy mạnh xuất khẩu chính là cách bảo hộ tốt nhất cho Việt Nam lúc này, và đây chính là hàng rào thương mại “mềm” bền vững nhất…”, ông Lân chia sẻ.

(VH)