Chính sách thuế ở các nước có góp phần gây ra suy thoái kinh tế?

Trong các tranh luận về nguyên nhân gây ra suy thoái kinh tế, các vấn đề như các qui định, quản trị doanh nghiệp và tiền lương của ban giám đốc đóng vai trò trung tâm. Chính sách về thuế được xem là thứ yếu so với các vấn đề trên.

Tuy vậy, trong tháng trước Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) đã đưa ra một nghiên cứu lý thú, nghiên cứu này đã đưa thuế trở thành vấn đề trung tâm. IMF cho rằng chính chính sách thuế đã góp phần tạo ra bùng nổ tín dụng trước khi cuộc khủng hoảng xảy ra.

Các chính sách thuế đã khuyến khích các công ty huy động vốn bằng cách phát hành trái phiếu (vì lãi suất trái phiếu được xem là chi phí để khấu trừ thuế) hơn là phát hành cổ phiếu (vì cổ tức không được xem là chi phí để khấu trừ thuế) và vì vậy nó làm cho trái phiếu rẻ hơn, thúc đẩy người ta mua trái phiếu có các khoản thế chấp lớn. Những vấn đề này kết hợp lại tạo nên những khoản tín dụng không bền vững, và kết quả của nó chúng ta đã thấy ở hầu hết các quốc gia. IMF khẳng định rằng chính chính sách thuế đã đẩy các công ty hướng vào việc huy động vốn bằng các khoản nợ.

Vậy giải pháp là gì? Giải pháp trước mắt có thể là bỏ việc khầu trừ thuế đối với lãi suất hoặc cho khấu trừ một khoản chi phí danh nghĩa đối với huy động vốn bằng cổ phiếu. Giải pháp sau có thể có một lợi ích khác là khuyến khích các ngân hàng nắm giữ nhiều hơn các khoản dự trữ vốn.

Nhưng vần đề thực sự được nhấn mạnh là tính trung lập của chính sách thuế. Nếu một chính sách thuế khuyến khích các hoạt động kinh tế này hơn các hoạt động khác thì sớm muộn gì nó cũng gây ra nhiều vấn đề. Các chính phủ không nên xây dựng chính sách thuế mang lại lợi ích cho nhóm người nộp thuế này hơn nhóm người nộp thuế khác.

Hiệp hội Kế toán Công chứng Vương quốc Anh(ACCA) vừa công bố một nghiên cứu mang tên "Các nguyên tắc thuế: từ Adam Smith đến Barack Obama", nghiên cứu này đưa ra 12 chủ thuyết cơ bản của một hệ thống thuế tốt. (Chúng tôi sẽ lần lượt giới thiệu nghiên cứu này với bạn đọc trong nhiều kỳ). Tính trung lập của hệ thống thuế là hết sức quan trọng. Tại Hội nghị Thượng đỉnh G20 vừa qua, các nhà lãnh đạo thế giới đã thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc xây dựng các qui định xuyên quốc gia, học hỏi và chia sẽlẫn nhau giữa các quốc giađểthực hiện tốt nhất các qui định. Các nhà lãnh đạo thế giới cũng nên thể hiện quyết tâm như vậy đối với chính sách thuế.

Đón đọc: "Các nguyên tắc thuế: từ Adam Smithđến Barack Obama" (nhiều kỳ)

XUÂN THỦY, ACCA ( Theo ACCA )